DOĞRU VE YANLIŞ

Zihinsel Algoritmalar: Doğru ve Yanlışı Ayırt Etme Sanatı

İnsan bu hayatta neyi doğru neyi yanlış anladığını bilmeden yaşar. Bazen doğru bildiklerimiz yanlış olur, bazen de yanlış bildiğimiz şeyler doğru olabilir. Peki doğru ve yanlışı birbirinden nasıl ayırt edebiliriz? Bu ayırma işlemini bir bilgisayara yönlendirirsek, o bize sayısal eski data verileri gibi bir çok algoritmayı sınıflandırır ardından analiz edip tahmini bir netice verir. Ama insan beyni bu olayı nasıl yapar? İşte burada size bir insan beyninin çalışma algoritması hakkında ufak tüyolardan bahsedeceğim.

Zihinsel Bir Film Makinası: Gözlem ve Analiz

Bu gibi durumlarda yapmanız gereken ilk hamle karşımızdakine acımasızca saldırmak yerine olayı beyninizde tekrar canlandırmak olmalıdır. Olayı güzelce beyninizde aynı bir film makinası varmışçasına ileri geri sararak kafanızda canlandırın. Bitmedi, şimdi işin en önemli kısmı başlıyor: Aynı bir dedektif gibi düşünmelisiniz ve karşınızdaki kişiye şok etkisi yapacak ön soru sorunuz.

Karşınızdaki olayı anlatırken siz de az önce beyninizde izlediğiniz olayı anlatım esnasında izleyin. Farklılık görürseniz direkt olarak sorun; cevabında değişiklik ve ses tonunda bir kararsızlık hissederseniz doğru yaptığınızı anlayın. Eğer yine de emin değilseniz olayı bir daha anlatmasını isteyin. Karşınızdaki detay verirken ekstra bir şey ilave ediyorsa yalan yakalanmış demektir.

Örnek Senaryo: Hastane Ziyareti

Şimdi size örnek bir senaryo yazalım. Eşinizle birlikte bir akrabanızı hastane ziyaretine gittiniz... Geriye döndüğünüzde eşinizin yanında bir adam ve bayağı samimi bir şekilde gördünüz. Öncelikle hemen gidip saldırmak doğru bir şey değil. Önce derin bir nefes alın, tekrar eşinizle o yabancı adama bakın. Gördüklerinizi hemen yüzlerine vurmadan önce yanlarına gidin; eğer adam sizi görünce uzaklaşıyorsa ses etmeyin, detay almak için soru sorun.

Kritik Test: "Eşinize 'O zaman biz de o arkadaşını görelim' diye bir atış yapın. Eğer sesinde titreme ve hafif panik hali varsa, 'gerek yok' diyerek ısrarınızı reddediyorsa muhakkak ısrar edin ve gidin. Bu sorgulama, olayı gün yüzüne çıkaracaktır."

"Tek bir gerçek var; o da gözlerin gördüğü, kulağımızın işittiği, beynimizin bunu iyi etüt ettiğidir. Gerisi Yalan."

Zihninizi bir süzgeç gibi kullanın, acele kararların sizi yanıltmasına izin vermeyin.